دبیرکل سازمان ملل بر استفاده عادلانه کشورهای منطقه از ذخایر آب ، نفت و گاز آن تاکید کرد و درباره سد درحال احداث "راغون" در تاجیکستان تصریح کرد: این طرح قبل از بهره برداری از نظر زیست محیطی و فنی توسط بانک جهانی مورد بررسی قرار می گیرد.
بان با اظهار تاسف از اینکه ازبکستان دو ماه است بیش از یک هزار واگن قطار مواد غذایی، پوشاک، ادوات کشاورزی، تجهیزات فنی و ساختمانی و بسیاری از وسایل مربوط به ساخت نیروگاه راغون را در این کشور متوقف کرده، اظهار امیدواری کرد: این مشکلات با گفت وگوی سران دو کشور برطرف شود.
دبیرکل سازمان ملل که در سفرش به تاجیکستان از تصاویر میادین مین در این کشور که از دوران جنگ داخلی پنج ساله آن (1992 تا 1997) باقی مانده است، بازدید کرده، از همکاری نهادهای بین المللی در پاکسازی این میادین مین اظهار خرسندی کرد.
با این حال بان کی مون در این نشست مطبوعاتی نظرات خود را در مورد بسیاری از مشکلات منطقه آسیای مرکزی به صراحت بیان نکرد.
وی بعدازظهر سه شنبه تاجیکستان را به قصد قزاقستان ترک کرد و پیش بینی می شود پس از بازگشت به سازمان ملل متحد طی بیانیه ای نظرات کامل خود را در این خصوص ارائه کند.
"همراه خان ظریفی" وزیر امور خارجه تاجیکستان نیز در این نشست مشترک گفت: در دیدار بان کی مون با "امامعلی رحمان" رئیس جمهوری تاجیکستان همکاری این کشور با نهادهای سازمان ملل بررسی شد و دو طرف به اجرای برنامه های "توسعه هزاره" سازمان ملل، کاهش تاثیر بحران مالی، برطرف کردن موانع در توسعه همکاریهای منطقه ای توجه کردند.
ظریفی افزود: به باور امامعلی رحمان، مخالفت با احداث برنامه های انرژی در این کشور (منظور مخالفت ازبکستان با احداث سد راغون در تاجیکستان است) اساس واقعی ندارد، زیرا تاجیکستان در تمام امور منافع کشورهای منطقه را مورد توجه داده و طرح این کشور موجب آسیب به کشورهای منطقه نخواهد شد.
وی گفت: با اجرای طرح های انرژی در تاجیکستان می توان منطقه را با نیروی برق ارزان تامین و آن را در آلودگی زیست محیطی محافظت کرد.
وزیر امور خارجه تاجیکستان افزود: رئیس جمهوری این کشور با توجه به جلب نظر دبیرکل
سازمان ملل متحد، رفع مشکلات انرژی مردم تاجیکستان و کمبود نیروی برق در 15 سال گذشته در این کشور خصوصا در فصل سرما و زمستان را مورد تاکید قرار داده است.
ظریفی گفت: امامعلی رحمان در دیدار با بان کی مون از استفاده بیش از حد کشورهای منطقه از دریاچه "آرال" و خشک شدن آن، اظهار نگرانی کرد.
وی افزود: طی 50 سال اخیر در منطقه حدود شش میلیون هکتار زمین از آب رودهایی که به این دریاچه می ریزند آبیاری شده که فقط 600 هزار هکتار آن متعلق به تاجیکستان است.
60 درصد آب آسیای مرکزی از تاجیکستان سرچشمه می گیرد که طبق گفته مسوولان دولتی این کشور فقط پنج تا هفت درصد از آن در تاجیکستان مورد بهره برداری قرار گرفته و بقیه را دیگر کشورهای آسیای مرکزی استفاده می کنند.
ظریفی همچنین گفت: امامعلی رحمان در دیدار با "بان کی مون" توجه سران کشورهای منطقه به بهره برداری از شبکه های آب در کشورهای آسیای مرکزی از جمله سدهای مهم منطقه و اکولوژی را مورد توجه قرار داد.
وی ادامه داد: رحمان بهره برداری به میزان سه برابر از حد معمول کشورهای منطقه از آب این رودها را موجب نگرانی دانست و گفت : پیش از اجرای برنامه انرژی و بهره داری از آب منطقه، با نهادهای بین المللی هماهنگ و برای اجرای آنها از همکاری بانک عمومی جهانی استفاده می کند.
توافقنامه ای میان بانک عمومی جهانی و تاجیکستان درباره چگونگی اجرای طرح نیروگاه راغون و توجه به اکولوژی و برنامه های فنی و اقتصادی این نیروگاه برق آبی (سد) به امضا رسیده است.
ظریفی در ادامه این نشست مطبوعاتی مشترک افزود: رحمان همچنین از بان خواست در مورد رفع مشکلات منطقه در رابطه با همکاری کشورهای آسیای مرکزی یاری رساند.